Program Czyste Powietrze, mający na celu poprawę efektywności energetycznej domów i likwidację nieefektywnych źródeł ciepła, przechodzi kolejną fazę modyfikacji w 2026 r. Po spadku liczby wniosków i sygnałach o utracie zaufania beneficjentów, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zaproponował pakiet zmian, które są obecnie – do 16 marca 2026 – poddawane konsultacjom społecznym.

Celem zmian jest przede wszystkim:

  • ✅ rozszerzenie dostępności programu
  • ✅ uproszczenie zasad wnioskowania
  • ✅ zwiększenie bezpieczeństwa beneficjentów
  • ✅ usprawnienie realizacji i rozliczania inwestycji

Poniżej znajdziesz opis najważniejszych propozycji i tego, jak mogą one wpłynąć na osoby planujące termomodernizację.

1. Konsultacje społeczne Czyste Powietrze 2026 – co i kiedy się zmienia?

W lutym i marcu 2026 r. NFOŚiGW organizuje konsultacje społeczne zmian w programie Czyste Powietrze. Uczestniczyć mogą m.in. mieszkańcy, samorządy, organizacje pozarządowe, przedstawiciele branży wykonawczej oraz inne zainteresowane podmioty.

Główne obszary konsultacji obejmują:

  • zakres zmian w reżimach dotacji
  • definicje beneficjenta i wymagania dotyczące własności budynku
  • audyt energetyczny i sposób jego finansowania
  • prefinansowanie oraz wypłatę dotacji
  • kwestie współpracy z wykonawcami i ich bezpieczeństwa

⏰ Termin: Uwagi można zgłaszać drogą elektroniczną lub za pośrednictwem formularza konsultacyjnego do 16 marca 2026 r.

2. Skrócenie wymogu własności nieruchomości w programie Czyste Powietrze

Jedną z najczęściej podnoszonych propozycji jest zmiana wymogu posiadania nieruchomości przez minimum 3 lata, który obecnie obowiązuje przy staraniu się o dofinansowanie.

Proponowane rozwiązanie zakłada:

  • skrócenie tego okresu (np. do 1 roku) lub
  • wprowadzenie wyjątków, tak by więcej osób mogło ubiegać się o wsparcie bez konieczności wieloletniego posiadania domu

To ma zwiększyć dostępność programu, szczególnie dla tych, którzy dopiero nabyli lub odziedziczyli nieruchomość.

3. Termomodernizacja o mniejszym zakresie – nowe możliwości dla beneficjentów

Obecne zasady programu często wymagały wykonania pogłębionej termomodernizacji, co dla wielu inwestorów stanowiło barierę.

Proponowane zmiany przewidują:

  • ✅ dopuszczenie termomodernizacji o mniejszym zakresie przy równoczesnej wymianie źródła ciepła
  • ✅ uproszczenia w zakresie wymagań dotyczących oszczędności energii w analizie efektywności przedsięwzięcia

To może ułatwić dostęp do dotacji w sytuacjach, w których wymiana kotła lub pompy ciepła nie wiąże się z pełnym zakresem prac termomodernizacyjnych.

4. Bon na audyt energetyczny – dofinansowanie audytu przed wnioskiem o dotację

Jednym z ciekawszych rozwiązań jest koncepcja bonu na audyt energetyczny – niezależnie od pełnej modernizacji budynku.

Zamiast inwestor:

  • ❌ ponosić pełny koszt audyt energetyczny przed złożeniem wniosku
  • ✅ audyt byłby dofinansowany lub zwracany wcześniej
  • ✅ co może zmniejszyć bariery wejścia dla osób o niskich dochodach

Takie rozwiązanie pojawia się w propozycjach zmian i zyskało uwagę uczestników konsultacji.

5. Lista sprawdzonych wykonawców i umowy trójstronne – bezpieczeństwo beneficjentów

Wśród propozycji zmian pojawiły się również:

Lista rekomendowanych wykonawców

Ma usprawnić wybór firm do realizacji inwestycji i zwiększyć bezpieczeństwo beneficjentów. To odpowiedź na liczne przypadki nieuczciwych praktyk wykonawców.

Umowy trójstronne

Możliwość korzystania z umów trójstronnych (beneficjent – wykonawca – operator programu), co ma poprawić mechanizmy wypłat i rozliczeń.

To ma przeciwdziałać dotychczasowym przypadkom nieuczciwych praktyk wykonawców i chronić interesy osób realizujących termomodernizację. Podobny system już funkcjonuje w niektórych innych programach wsparcia.

6. Inne planowane zmiany w programie Czyste Powietrze 2026

Podczas spotkań konsultacyjnych omawiano także:

  • sposoby usprawnienia wypłat zaliczek i częściowych rozliczeń
  • kwestie ochrony beneficjentów przed skutkami błędów wykonawców
  • możliwość powiązania zmian z funduszami unijnymi (np. wykorzystaniem Funduszu Modernizacyjnego)
  • potrzeby podniesienia standardów środowiskowych i jakości wspieranych technologii grzewczych

Co nie jest jeszcze przesądzone?

🔹 Konkretne wysokości progów oszczędności nie zostały jeszcze oficjalnie zatwierdzone.

🔹 Projekt ustawy pomocowej dla osób poszkodowanych przez nieuczciwych wykonawców jest w konsultacjach i wymaga dalszego procesu legislacyjnego.

To oznacza, że ostateczny kształt zmian będzie zależał od opinii zgłoszonych w konsultacjach oraz uzgodnień instytucji publicznych.

Dlaczego te zmiany są ważne?

📍 Program Czyste Powietrze od lat miał problemy z niskim zainteresowaniem, spadkiem liczby wniosków i barierami proceduralnymi. Proponowane zmiany w 2026 r. mają na celu usunąć najczęstsze przeszkody, zwiększyć dostępność programu i ułatwić przeprowadzenie termomodernizacji bez nadmiernych formalności.

📍 Ułatwienia takie jak bon na audyt czy krótsze wymagania mają realny wpływ na to, czy osoby o niższych dochodach zdecydują się podjąć inwestycję. Sprawdź jak połączyć różne źródła finansowania lub skorzystaj z kalkulatora dotacji Czyste Powietrze, by szybko oszacować kwotę wsparcia.

Podsumowanie

  • ✅ W 2026 r. trwają konsultacje społeczne zmian w programie Czyste Powietrze (do 16 marca)
  • ✅ Planowane rozwiązania obejmują m.in. bon na audyt, skrócenie okresu własności, dopuszczenie mniejszego zakresu termomodernizacji
  • ✅ Kolejnym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa beneficjentów przez listę wykonawców i umowy trójstronne
  • ✅ Ostateczne zasady zależą od wyników konsultacji i kolejnych decyzji legislacyjnych

Jeśli planujesz termomodernizację, warto śledzić zmiany w programie i przygotować się już teraz. Rozpocznij od audyt, sprawdź etapy realizacji programu i rozważ premię termomodernizacyjną jako uzupełnienie dotacji z Czyste Powietrze.

💡 Chcesz wiedzieć, na jaką dotację możesz liczyć? Zobacz kompletny przewodnik po uzyskaniu dotacji Czyste Powietrze.